پښور:په کوڅو کې د خلکو لخوا  د ځناورو سره ناوړه چلند  ليدلو څخه ستړی شوي؟ ستا زړه د وږو سپو او پلونو په وړاندې ماتوي ايا د غذا ډندونو  او د قصائي هټی شا وخوا د خوړو د مرسل په لټه کېراځي؟ يا هغه ګند چې طبعي پاملرنې ته اړتيا لري او هغه سپي چې مناسب خوراک نه لري او په د ګند د خوراک لپاره هسي کوي؟

تاسو اوس کولي شي هغه د امن ځائيته راولي  چې چرته وهلی شوي سپو او بليو ته تعذيه او ساتنه ورکول کيږي

زيبا مسعود د پاکستاني—امريکایی ښځينه په پښور کې د “قسمت څارويو خونديتوب کور “ جوړ کري دی چې په سړکونو خطرناک ژوند کوي.نوموړې ادعا کوي،دا د خپل ډوللومړی ځل دی نه يوازې په پښور کې،مګر په ټول کے پی کے کې

مسعود وويل”د محفوظ ځاي ورکولو مقصد د ناوړه چلند سره مخ څارويو ته سر پناه ورکول دي “ هغي زياته کړه” دلته دوۍ کولی شي په سمه توګه خواړه او بې ځايه شوي څارويو ته طبي درملنې چمتو شي “

د سرپناه جوړولو مفکوره  مسعود ته هغه وخت ورغله چې کله هغي په وروستيو کې  د پاکستان دوره وکړه او ويليدلچې په کلو او ښارونو کې  د بې کوره څارويو سره  هره ورځ ناوړه چلند کيږي.هغي مشاهده کړل چې، د کوڅه ډب سپو په رنګ کې ديو خطر دي چې څوک وخوري او د سپی رنځ وائرسونه خپاره کړي.

 په خيبر پختون خواه (کے پی )کې  د لوئي اسانتيا ليډي ريډنګ روغتون، هره ورځ د سپو  د خوړلو ۳۰ پيښي تر لاسه کوي.د ولسوال صحت معلوماتي سيسټم)ډي ايچ آئي ايس( راپور په وړاندي د کال د مارچ نه تر جنوري مياشتي پوري د سپو د خوړلو ۱۷۸۴۱ پيښي په کے پی کې راپور شوي.

راپور وائي چې په ۴۳ اوچت ناروغو ليسټ کي د سپو خوړل ناروغي ۲۳ نمبردي د قضيې د روغتونونو د خارج بستر څانګي کې راپور شوي او  د ولايت لومړني او ثانوي روغتيايې اسانتياوو کې درملنه کيږي.

په داسي حال کې چې د سپی د انسانانو لپاره زيان رسوي، واکونه د هغي د بندولو بله نه لري مګر د رسمي او يوازينی لاره چې دوی يې وژني بايد وژغوري.

په اګست کال ۲۰۱۶ کې،د کراچي  په ښار کې، چارواکو د سپی خوړلو  او د رنځ د ساتلو  لپاره د ۷۰۰ نه زيات سپو ته د مرګ لپاره زهر ورکړل.د پښور  ولسوالۍ اداره، د سپو نفوس کمول او په ښار کې د سپی  د غاښونو  د مخنيوي لپاره هم دا کار اوکړو او  او په ځانګړي توګه په ګرمي کې.

د ځناورو د حقوقو کارکونکي مسعود وويل چې د بې کوره ځناورو آبادي په هيواد کې په هر لور زياتيږي” مو ږ د سر پناه ته راوستی ۳۰۰ سپو ته ويکسين او طبي درملني ورکړی چې د دوی آبادي ودريږي او دوی چاته زيان نه ورسوي “

د زيبا مسعود خاوند،جاويد خان هم د څارويو سره مينه لري او په دي کار کې د هغي ملتړ کوي.

جاويد خان وويل”موږ د خاص انتظاماتو لپاره منصوبه جوړوو او په  سرپناه کې څارويو ته نور اسانتياوي ورکوو “

د خان په ووينه، د دي بې کوره شويو څارويو روزانه خوراک مصرف د ۱۰ ډالرو نه تر ۱۵ ډالرو ته رسي ځکه چې موږ دوۍ ته غوښه، ډوډی او د سپو خوراک ورکوو.هغه وايي،د اسنتياوو د لګولو لپاره پيسو او مديريت ته اړتيا لري ځکه چې د يوازې درې مياشتې وې چې مسعود دغه نوښت کړی دۍ او د کور يې جوړ کړی دی.

خان وويل چې دوی هسي کوي چې ټولنه د ځان سره کړي او دوی غواړي چې د پيسو دلاري، د خوراکي موادو خيرات يا رضاکار خدمت ملتړ ورسره وکړه شي.فنډونه دهغو لاملونو  لپاره آن لائن پورته کيږي چې”په پښور کې ځناور وژغوري “ چې” د خوشحاله حيواني  خونديتوب—LAPS “ په نوم ياديږي چيرته  چې ټول ورځنې فعاليتونه  ليسټ شوي دي او د دې لپاره  چې نور خلک د مرکز په اړه  پوها کړه شي او ليدنه کوي.خان وائي” د خلکو غبرګون،په ټولنيزو  رسنيو  يا د سرپناه ليدلو لپاره،په لويه کچه مثبت  او هڅول کيږي “

د څارويو د حقونو فعالين  په دې نطر دي چې په پاکستان کې د بې وزلو  څارويو قانون د موضوع په اړه حکومت جدي نشتولي څرګندوي.

د نړی په پراخه بوديجه کې  د طبعيي زيرمو د ساتنی سرپرست،حميرا عائشه  وايي چې په ټولو څلورو  واليتونو کې د کورني څارويو حقونو  پورې اړه يواځې قانون پخوانی” د حيواناتو په عمل باندې د ظلم  مخه نيول ايکټ ۱۸۹۰ پی سی سی اې  سي “ ، په هر صورت  د پنجاب ولايت ،په دې اړه يو ګام پورته کړی چيرته چې د ټولنې لپاره د )ايس پی سی اې(د ۱۸۹۰ قانون الندې شتون لري.

د عمل د انګلستان د حکومت لخوا دري ځله تعديل شو چې په اصل کې يې مسوده جوړه وه. په آخري ځل د په ۱۵ دسمبر  ۱۹۳۷ کې تعديل شو.مګر د خپلواکی راهيسې،په پاکستان کېځينې حکومتونو  هيڅکله قانون نه دی تعديل کړی.په عمل کې جزا هم د ۱۹۳۷ په څير پاتې دي چې له ۵۰ څخه تر ۵۰۰ مختلفو جرمونو پورې اړتيا لري.

فعالين لکه عائشه خان وائي چې دا د دې لامل دی چې قانون اوږدې مودې د دې مخنيوي اغيزه له لاسه ورکړي.برسيره پر دې،د قانون مناسب پلي کولو کې شتون نه لري.

“جزا بايد د قانون اغيز من کولو لپاره اصالح شي “.عائشه وويل”اقدامات بايد په کار دي چې ټولو واليتونو کې په سمه توګه پلي شي “

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.